ทีฆายุโก โหตุ สังฆราชา
สมเด็จพระสังฆราช : “ราชาแห่งหมู่สงฆ์”
ผู้ทรงสืบสานพระพุทธศาสนาให้มั่นคงสืบไป
ตลอดระยะเวลากว่า ๒ ศตวรรษแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สมเด็จพระสังฆราชทุกพระองค์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจเพื่อธำรงรักษาพระพุทธศาสนา เป็นศูนย์รวมแห่งศรัทธาของพุทธบริษัท และทรงเป็นผู้นำสูงสุดของคณะสงฆ์ไทยในการสืบทอดพระธรรมวินัยจากรุ่นสู่รุ่น
ปัจจุบัน สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อมฺพรมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงดำรงตำแหน่งประมุขแห่งคณะสงฆ์ไทย นับเป็นสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๒๐ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระองค์ทรงอุทิศพระองค์เพื่อพระพุทธศาสนาด้วยพระวิริยะอุตสาหะอันแน่วแน่ ทรงบำเพ็ญพระกรณียกิจทั้งด้านการปกครอง การศึกษา การเผยแผ่พระธรรม และการอบรมพระภิกษุสามเณรให้ประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด
ก่อนเสด็จขึ้นดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งสำคัญในคณะสงฆ์หลายประการ ทั้งเจ้าคณะภาค เจ้าคณะใหญ่ธรรมยุต กรรมการมหาเถรสมาคม และทรงเป็นผู้วางรากฐานงานพระธรรมทูตสมัยใหม่ จนเป็นที่ประจักษ์ในพระปรีชาสามารถด้านการบริหารกิจการคณะสงฆ์และการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
เมื่อวันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระองค์ขึ้นเป็น สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก นับแต่นั้นเป็นต้นมา พระองค์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจอย่างต่อเนื่องโดยมิทรงเห็นแก่ความเหน็ดเหนื่อย แม้เมื่อทรงเจริญพระชนมายุถึง ๙๙ พรรษา ก็ยังเสด็จไปทรงประกอบพระกรณียกิจ และประทานพระวโรกาสให้พุทธศาสนิกชนและคณะบุคคลต่าง ๆ เข้าเฝ้าถวายสักการะอย่างสม่ำเสมอ
สิ่งที่สะท้อนพระวิสัยทัศน์ของพระองค์อย่างเด่นชัด คือการทรงสืบสานพระกรณียกิจของสมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ทุกพระองค์ ไม่ว่าจะเป็นการธำรงรักษาพระธรรมวินัย การชำระพระไตรปิฎก การพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม การส่งเสริมพระวิปัสสนากัมมัฏฐาน การเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปนานาประเทศ ตลอดจนการพัฒนาระบบการปกครองคณะสงฆ์ให้มั่นคงและเหมาะสมกับบริบทของสังคมไทยในแต่ละยุคสมัย
หากย้อนมองประวัติศาสตร์ จะพบว่าสมเด็จพระสังฆราชแต่ละพระองค์ทรงมีพระคุณูปการอันยิ่งใหญ่ต่อพระพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็นการสังคายนาพระไตรปิฎก การฟื้นฟูการศึกษาพระบาลี การจัดตั้งมหาวิทยาลัยสงฆ์ การก่อตั้งหลักสูตรธรรมศึกษา การส่งพระธรรมทูตไปต่างประเทศ การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับมาตรฐาน ตลอดจนการวางรากฐานกฎหมายและการปกครองคณะสงฆ์ไทยที่ใช้สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
#สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อมฺพรมหาเถร) ทรงดำเนินตามรอยพระบูรพาจารย์ด้วยความกตัญญูกตเวที ทรงบำเพ็ญพระกุศลอุทิศถวายสมเด็จพระสังฆราชในอดีตทุกพระองค์เป็นประจำ และทรงสืบทอดอุดมการณ์ในการธำรงรักษาพระพุทธศาสนาให้มั่นคงคู่แผ่นดินไทย
ด้วยพระจริยวัตรอันงดงาม พระเมตตา พระวิริยะอุตสาหะ และพระปรีชาสามารถในการปกครองคณะสงฆ์ ตลอดจนการทรงเป็นศูนย์รวมแห่งศรัทธาของพุทธบริษัท จึงเป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณชนว่า พระองค์ทรงสมพระเกียรติในฐานะ “ราชาแห่งหมู่สงฆ์” ผู้ทรงอุทิศพระองค์เพื่อความเจริญมั่นคงแห่งพระบวรพระพุทธศาสนา และทรงสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระสังฆราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ทุกพระองค์อย่างสมบูรณ์
สมดังข้อความตอนหนึ่งในประกาศสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชที่ว่า
“…ทรงดำรงมั่นในไตรสิกขา มิได้เสื่อมถอย มีจริยาการสำรวมเรียบร้อย มิหวั่นไหวต่อโลกามิส เป็นคุรุฐานียบัณฑิต ผู้มีกิตติประวัติอันผ่องแผ้ว สงเคราะห์พุทธบริษัท ปกครองคณะสงฆ์ เป็นที่เคารพสักการะแห่งพุทธศาสนิกชนทั่วสังฆมณฑล…” :::
ทีฆายุโก โหตุ สงฺฆราชา
๒๖ มิถุนายน วันคล้ายวันประสูติ
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงเจริญพระชนมายุ ๙๙ พรรษา
ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
เกล้ากระหม่อม
ดร.นิยม เวชกามา
และคณะทำงาน
