น่าน – เปิดการแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทาน “รักษ์ป่าน่าน” ครั้งที่ 2 สืบสานประเพณีถวายทานสลากภัต วัดพระธาตุแช่แห้ง พระอารามหลวง ระหว่างวันที่ 17–18 ตุลาคม 2569 มุ่งอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น พร้อมส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดน่าน
เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2569 ณ มณฑลพิธีริมแม่น้ำน่าน บ้านแสงดาว ตำบลฝายแก้ว อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน วัดพระธาตุแช่แห้ง พระอารามหลวง ร่วมกับสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน ภาคีการพัฒนาจังหวัดน่าน ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐและเอกชน จัดการแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทาน “รักษ์ป่าน่าน” ครั้งที่ 2 ภายใต้การสืบสานประเพณีถวายทานสลากภัต วัดพระธาตุแช่แห้ง พระอารามหลวง โดยการแข่งขันกำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 17–18 ตุลาคม 2569
การแข่งขันครั้งนี้จัดขึ้นเพื่ออนุรักษ์ สืบสาน และยกระดับประเพณีการแข่งขันเรือยาวของจังหวัดน่าน ซึ่งมีประวัติความเป็นมายาวนาน ให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายทั้งในประเทศและต่างประเทศ ควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และสร้างความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของชาวน่าน
พิธีเปิดได้รับความเมตตาจากพระราชนันทวัชรบัณฑิต รองเจ้าคณะจังหวัดน่าน เจ้าอาวาสวัดพระธาตุแช่แห้ง พระอารามหลวง เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ขณะที่นางสาวอรนันท์ อังคณาวิศัลย์ อัยการจังหวัดน่าน เป็นประธานในพิธีเปิด โดยมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน นายอำเภอภูเพียง หัวหน้าส่วนราชการ ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนประชาชนเข้าร่วมงาน
การแข่งขัน 4 ประเภท พร้อมกิจกรรมวัฒนธรรมท้องถิ่น
สำหรับการแข่งขันในปีนี้ แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่
- เรือเล็ก 30 ฝีพาย ประเภทโอเพ่น เปิดรับทีมจากทั่วประเทศและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
- เรือกลาง 40 ฝีพาย ประเภทย้อนยุคน่าน
- เรือใหญ่ 55 ฝีพาย ประเภทย้อนยุคน่าน
- เรือใหญ่ 55 ฝีพาย ประเภทอนุรักษ์น่าน
นอกจากการแข่งขันเรือยาวแล้ว ภายในงานยังมีกิจกรรมประกวดกองเชียร์จากชุมชนในจังหวัดน่าน จำนวน 14 ชุมชน รวมถึงการแสดงศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสะท้อนอัตลักษณ์ของชาวน่าน และสร้างบรรยากาศการมีส่วนร่วมของชุมชนในงานประเพณีสำคัญประจำจังหวัด
ย้อนรอยประเพณีแข่งเรือที่ผูกพันกับตานก๋วยสลาก
ประเพณีการแข่งขันเรือยาวของเมืองน่านมีความสัมพันธ์กับงานถวายทานสลากภัต หรือที่ชาวเหนือเรียกว่า “ตานก๋วยสลาก” มาอย่างยาวนาน ในอดีต เมื่อมีการจัดงานตามวัดต่าง ๆ คณะศรัทธาจากหมู่บ้านและชุมชนที่มีเรือแข่ง จะนำเรือบรรทุกก๋วยสลาก พร้อมชาวบ้าน พระภิกษุ และสามเณรที่ได้รับกิจนิมนต์ เดินทางไปยังวัดซึ่งจัดงานประเพณีดังกล่าว
เนื่องจากในอดีตแม่น้ำน่านเป็นเส้นทางสัญจรสำคัญ ระหว่างการพายเรือ ชาวบ้านจะบรรเลงดนตรีในทำนองเพลงล่องน่าน พร้อมฟ้อนรำ ซึ่งเป็นที่มาของท่าฟ้อน “ล่องน่าน” อันมีรูปแบบและลีลาเฉพาะตัว สะท้อนวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของคนท้องถิ่น
เมื่อเสร็จสิ้นพิธีถวายทานในช่วงบ่าย จึงนำเรือมาแข่งขันกันอย่างสนุกสนาน ก่อให้เกิดธรรมเนียมการแข่งขันเรือยาวที่สืบทอดต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน และกลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดน่าน
การจัดการแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทาน “รักษ์ป่าน่าน” ครั้งที่ 2 จึงเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ช่วยสืบสานประเพณีอันทรงคุณค่า เปิดพื้นที่ให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม และสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดน่านให้เป็นที่รู้จักอย่างต่อเนื่อง
บุญยงค์ สดสอาด นายกสมาคมสื่อมวลชนจังหวัดน่าน / ร.ต.อ.สถิตย์ ศรีประสม รายงาน
