อึ้ง! ผลตรวจ “สาละวิน” พบสารหนูเกินมาตรฐานทุกจุด ตะกอนดินอยู่ระดับอันตรายรุนแรงต่อสัตว์หน้าดิน
แม่ฮ่องสอน – กรมควบคุมมลพิษเผยผลตรวจคุณภาพน้ำและตะกอนดินแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขา จ.แม่ฮ่องสอน รอบเดือนสิงหาคม 2569 พบ สารหนู (As) ในตะกอนดินเกินมาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทั้ง 6 จุดตรวจวัด ขณะที่คุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวินพบสารหนูเกินมาตรฐานทุกจุด ส่วนลำน้ำสาขาพบเกินมาตรฐานในแม่น้ำยวม
สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) กรมควบคุมมลพิษ เผยแพร่รายงานผลการตรวจคุณภาพตะกอนดินและน้ำในแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขา จากการเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 17–21 สิงหาคม 2569 โดยตรวจแม่น้ำสาละวินจำนวน 6 จุด ตั้งแต่บ้านท่าตาฝั่ง อ.แม่สะเรียง ไปจนถึงบ้านสบเมย อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน และตรวจลำน้ำสาขา 4 จุด ได้แก่ แม่น้ำแม่สามแลบ แม่น้ำยวม แม่น้ำปาย และแม่น้ำแม่ปอ
ผลตรวจ ตะกอนดินในแม่น้ำสาละวิน พบสารหนูเกินมาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทั้ง 6 จุด โดยมีค่าประมาณ 54–96 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ขณะที่โลหะหนักชนิดอื่นส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด
รายงานระบุว่า ระดับสารหนูในตะกอนดินที่สูงเกินเกณฑ์อาจส่งผลกระทบต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหารในระบบนิเวศ และหากมีการสะสมของสารหนูในสัตว์น้ำจากการปนเปื้อน อาจนำไปสู่ความเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้บริโภคได้ โดยผลกระทบขึ้นอยู่กับระดับและระยะเวลาการได้รับสาร
ส่วน ลำน้ำสาขา พบสารหนูในตะกอนดินเกินระดับมาตรฐานที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินในหลายสาย ได้แก่ แม่น้ำแม่สามแลบ 16 มก./กก. แม่น้ำแม่ปอ 11 มก./กก. แม่น้ำยวม 14 มก./กก. และแม่น้ำปาย 13 มก./กก.
ขณะที่ผลตรวจ คุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวิน พบสารหนูเกินมาตรฐานทุกจุดตรวจวัด ตั้งแต่บ้านท่าตาฝั่งจนถึงบ้านสบเมย โดยมีค่าอยู่ที่ประมาณ 0.032–0.034 มิลลิกรัมต่อลิตร เทียบกับค่ามาตรฐาน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร
สำหรับลำน้ำสาขา ผลตรวจพบว่าโลหะหนักส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ยกเว้น แม่น้ำยวม ซึ่งพบสารหนูในน้ำ 0.013 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนด
รายงานของกรมควบคุมมลพิษยังระบุว่า แม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขาในช่วงการตรวจดังกล่าวมีลักษณะ สีน้ำตาลแดงและมีค่าความขุ่นสูง โดยกรมควบคุมมลพิษได้ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและตะกอนดินอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 และดำเนินการตรวจติดตามเป็นระยะ เพื่อเฝ้าระวังสถานการณ์สารหนูในแหล่งน้ำข้ามพรมแดน
ทั้งนี้ ผลตรวจดังกล่าวเป็นผลการวิเคราะห์ตัวอย่างในช่วงเดือนสิงหาคม 2569 และสะท้อนสถานการณ์คุณภาพน้ำและตะกอนดิน ณ ช่วงเวลาที่เก็บตัวอย่าง จึงควรติดตามผลการตรวจในรอบถัดไปประกอบการประเมินสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง โดย สคพ.1 ได้เผยแพร่รายงานผลการตรวจรอบเดือนสิงหาคมอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569
นายทศพล บุญพัฒน์ / แม่ฮ่องสอน
