ม.ทักษิณ พัฒนาแกนนำชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง ต่อยอดองค์ความรู้ 8 กลไกต้นแบบ สร้างระบบรับมือภัยพิบัติจากฐานราก

Uncategorized

ม.ทักษิณ พัฒนาแกนนำชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง ต่อยอดองค์ความรู้ 8 กลไกต้นแบบ สร้างระบบรับมือภัยพิบัติจากฐานราก

มหาวิทยาลัยทักษิณ โดยคณะพยาบาลศาสตร์ เดินหน้าพัฒนาศักยภาพแกนนำชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง ให้มีความรู้และทักษะในการจัดการภัยพิบัติ ผ่านการเรียนรู้จากพื้นที่ต้นแบบตำบลเกาะขันธ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช พร้อมถ่ายทอดแนวทางการจัดการภัยพิบัติผ่าน 8 กลไกสำคัญ ควบคู่การเรียนรู้แผนที่พื้นที่เสี่ยงและผังน้ำ เพื่อนำองค์ความรู้ไปวิเคราะห์ความเสี่ยงและออกแบบแผนปฏิบัติการจัดการภัยพิบัติ (ADM) ให้เหมาะสมกับบริบทของชุมชน

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จัดกิจกรรมภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำจัดการภัยพิบัติ (ADM) เพื่อเสริมสร้างความพร้อมรับมือภัยพิบัติในชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง ณ ห้องประชุมศูนย์ต้นแบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติชุมชนเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ตำบลเกาะขันธ์ อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยเปิดโอกาสให้แกนนำชุมชนได้เรียนรู้แนวทางการจัดการภัยจากพื้นที่ต้นแบบ และนำไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนรับมือภัยพิบัติในพื้นที่ของตนเอง

กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการบรรยายและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในหัวข้อ “บทบาทแกนนำจัดการภัยพิบัติ (ADM) กับการสร้างชุมชนพร้อมรับภัย” ถ่ายทอดโดยจ่าโทโกเมศร์ ทองบุญชู ต้นแบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติชุมชนเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ตำบลเกาะขันธ์ ซึ่งนำเสนอแนวทางการจัดการภัยพิบัติของชุมชนผ่านกลไกสำคัญ 8 ระบบ ประกอบด้วย

  1. ระบบอาสาสมัครจัดการภัยพิบัติ
  2. ระบบศูนย์จัดการภัยพิบัติ
  3. ระบบข้อมูลการจัดการภัยพิบัติ
  4. ระบบแผนการจัดการภัยพิบัติ
  5. ระบบสื่อสารเพื่อการจัดการภัยพิบัติ
  6. ระบบกองทุนจัดการภัยพิบัติ
  7. ระบบเชื่อมโยงเครือข่ายการจัดการภัยพิบัติ
  8. ระบบบัญชาการส่วนหน้า

ทั้ง 8 ระบบเป็นกลไกที่เชื่อมโยงการทำงานของคน ข้อมูล ทรัพยากร และเครือข่ายในชุมชน เพื่อให้การเตรียมความพร้อมและการรับมือสถานการณ์ภัยพิบัติเป็นไปอย่างมีระบบและมีประสิทธิภาพ

นอกจากการเรียนรู้กลไกทั้ง 8 ระบบแล้ว ผู้เข้าร่วมยังได้ศึกษาแผนที่พื้นที่เสี่ยงและผังน้ำของตำบลเกาะขันธ์ เพื่อทำความเข้าใจลักษณะภูมิประเทศ เส้นทางน้ำ และบริเวณที่มีความเสี่ยง ตลอดจนเรียนรู้การนำข้อมูลเชิงพื้นที่มาใช้ประกอบการประเมินสถานการณ์และวางแผนเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ

จากนั้น ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ร่วม Workshop วิเคราะห์ความเสี่ยงและความพร้อมของชุมชน โดยระบุประเภทภัยสำคัญในพื้นที่ วิเคราะห์บริเวณเสี่ยงและกลุ่มเปราะบาง พร้อมประเมินทรัพยากรและเครือข่ายที่สามารถสนับสนุนการจัดการภัยพิบัติ ก่อนนำผลการวิเคราะห์มาใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการออกแบบแผนปฏิบัติการ ADM 8 ระบบ สำหรับชุมชนทะเลน้อย–พนางตุง พร้อมนำเสนอแผนและรับฟังข้อเสนอแนะจากวิทยากรและผู้เข้าร่วมโครงการ

การเรียนรู้จากพื้นที่ต้นแบบในครั้งนี้ นับเป็นแนวทางสำคัญในการต่อยอดองค์ความรู้สู่การปฏิบัติจริง ช่วยให้แกนนำชุมชนสามารถมองเห็นความเสี่ยง เข้าใจทรัพยากรและข้อจำกัดในพื้นที่ รวมถึงเชื่อมโยงความร่วมมือของคนในชุมชนให้เกิดเป็นระบบจัดการภัยพิบัติที่เข้มแข็ง

ทั้งนี้ เป้าหมายสำคัญไม่ใช่เพียงการตอบสนองเมื่อเกิดเหตุภัยพิบัติเท่านั้น แต่เป็นการสร้างระบบเตรียมความพร้อมล่วงหน้า เพื่อให้ชุมชนสามารถวางแผน ป้องกัน ประสานความร่วมมือ และขับเคลื่อนการจัดการภัยพิบัติได้ด้วยตนเองอย่างเหมาะสมกับบริบทของพื้นที่