แม่น้ำสายพบสารหนู-ตะกั่วเกินมาตรฐานทุกจุด นักวิชาการขอรัฐยกระดับแก้ปัญหา
เชียงราย สถานการณ์คุณภาพน้ำในแม่น้ำสายยังสร้างความกังวลให้ประชาชนริมฝั่งทั้งฝั่งไทยและเมียนมา หลังผลตรวจคุณภาพน้ำพบสารหนูและตะกั่วเกินมาตรฐานในจุดตรวจหลายแห่ง ขณะที่จังหวัดเชียงรายออกประกาศแจ้งเตือนประชาชน 4 ตำบล หลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแม่น้ำสายมาใช้โดยตรง โดยเฉพาะการผลิตน้ำดื่ม ประกอบอาหาร ทำน้ำแข็ง แปรรูปอาหาร ล้างภาชนะ และกิจกรรมที่อาจทำให้สารปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกาย
ล่าสุดพบว่าน้ำในแม่น้ำสายมีลักษณะขุ่นเข้มขึ้น หลังระดับน้ำลดลง ส่งผลให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ริมฝั่งเกิดความกังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
ด้าน ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการสำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กล่าวว่า ขอชื่นชมการยกระดับการแจ้งเตือนของจังหวัดเชียงราย เนื่องจากเป็นการทำให้ประชาชนรับทราบถึงสถานการณ์และสามารถปรับพฤติกรรมการใช้น้ำได้อย่างเหมาะสม พร้อมเสนอให้รัฐบาลยกระดับการแก้ไขปัญหาในระดับประเทศ
ดร.สืบสกุล เสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์พิจารณาจัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติ โดยมีตัวแทนจากภาครัฐ นักวิชาการ ภาคประชาสังคม และเกษตรกร เพื่อกำหนดนโยบาย มาตรการ และแผนปฏิบัติการ รวมถึงจัดสรรงบประมาณในการแก้ไขปัญหา โดยเฉพาะผลกระทบต่อภาคการเกษตรซึ่งมีพื้นที่เพาะปลูกจำนวนมากที่ต้องพึ่งพาแหล่งน้ำ
พร้อมเสนอแนวทางเชิงนโยบายเกี่ยวกับการควบคุมการนำเข้าและส่งออกแร่ เครื่องจักร และสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองแร่ ตลอดจนการตรวจสอบแหล่งที่มาของแร่ที่นำเข้าจากเมียนมา เพื่อให้สามารถติดตามและตรวจสอบย้อนกลับได้
ขณะเดียวกัน มีรายงานข้อมูลจากการตรวจคุณภาพน้ำครั้งที่ 22 ระหว่างวันที่ 3–7 สิงหาคม 2569 จำนวน 22 จุด โดยกรมควบคุมมลพิษใช้เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำของไทยสำหรับสารหนูไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร และตะกั่วไม่เกิน 0.05 มิลลิกรัมต่อลิตร
สำหรับ แม่น้ำสาย พบสารหนูและตะกั่วเกินมาตรฐานในจุดตรวจที่รายงาน ได้แก่ บ้านหัวฝาย พบสารหนู 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร และตะกั่ว 0.266 มิลลิกรัมต่อลิตร, บริเวณสะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 ต.แม่สาย พบสารหนู 0.208 มิลลิกรัมต่อลิตร และตะกั่ว 0.193 มิลลิกรัมต่อลิตร และบ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย พบสารหนู 0.184 มิลลิกรัมต่อลิตร และตะกั่ว 0.176 มิลลิกรัมต่อลิตร
นอกจากนี้ ยังมีรายงานพบสารหนูเกินมาตรฐานที่สถานีสูบน้ำเกาะช้าง ต.เกาะช้าง อ.แม่สาย 0.017 มิลลิกรัมต่อลิตร และ ต.เวียง อ.เชียงแสน 0.014 มิลลิกรัมต่อลิตร โดยข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่าจำเป็นต้องมีการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง
ส่วนแม่น้ำกก ตั้งแต่ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ถึง อ.เมืองเชียงราย พบจุดตรวจที่มีสารหนูเกินมาตรฐานจำนวน 6 จุด จากข้อมูลการตรวจครั้งเดียวกัน
ทั้งนี้ ประเด็นแหล่งที่มาของสารปนเปื้อนและผลกระทบต่อสุขภาพและการเกษตร ควรพิจารณาจากผลการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์และข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ข้อเสนอของนักวิชาการเป็นแนวทางเชิงนโยบายที่เสนอให้รัฐบาลนำไปพิจารณาประกอบการแก้ไขปัญหา
ภาพข่าว – ข่าวพันธมิตรเชียงราย
บก.เจี๊ยบ แม่สายนิวส์ออนไลน์ รายงาน
